Fön, Düzleştirici ve Maşa: Isı Ayarı, Bakım ve Güvenli Kullanım

Saç şekillendirme cihazları, banyoda en sık kullanılan ama en az bakımı yapılan aletler arasında. Fön makinesi, düzleştirici ve maşa çoğu evde yıllarca aynı ayarla, aynı alışkanlıkla kullanılır. Oysa bu cihazlarda sonucu belirleyen şey markadan çok kullanılan sıcaklık ve uygulama biçimidir. Saç teline verilen hasarın büyük bölümü, gereğinden yüksek ısıdan kaynaklanır.

Bu cihazların ikinci el alınması da yaygın. Isıtıcı parçası yıpranmış ya da kablosu zorlanmış bir cihaz hem saçı hem güvenliği riske atar; bu nedenle ikinci el elektronik almadan önce yapılması gereken kontroller bu ürünler için de geçerlidir.

Isı saç telinde ne yapar

Saç teli, su içeren ve protein yapısına sahip bir malzemedir. Yüksek sıcaklık uygulandığında tel içindeki nem hızla buharlaşır ve yapı geçici olarak şekillendirilebilir hale gelir. Şekil, tel soğurken sabitlenir.

Sorun, sıcaklık belirli bir eşiği aştığında ortaya çıkar. Bu noktadan sonra tel yalnızca şekil almaz, yapısı bozulur. Islak saça yüksek ısı uygulandığında ise içerideki su aniden buharlaşır ve telde mikro çatlaklar oluşur; kırılma ve uç açılmasının en sık nedeni budur.

Sıcaklık ayarını doğru seçmek

Pek çok cihaz en yüksek ayarda çalışır durumda satılır ve kullanıcı bunu hiç değiştirmez. Oysa ince telli, boyalı ya da yıpranmış saçlarda düşük ayar yeterlidir. Kalın ve sağlıklı saçlarda daha yüksek ayar gerekebilir.

Pratik kural şudur: istenen sonucu veren en düşük ayarı bulmak. Bunun için düşük ayardan başlayıp kademeli olarak yükseltmek gerekir. Aynı tutamı defalarca yüksek ısıda geçirmek yerine, doğru ayarda tek geçiş yapmak hem daha hızlı hem daha az yıpratıcıdır.

Fön makinesinde mesafe ve yön

Fön kullanırken en yaygın hata, cihazı saça çok yaklaştırmaktır. Yaklaşık yirmi santimlik mesafe, ısının tek noktada yoğunlaşmasını engeller. Cihazı sürekli hareket ettirmek de aynı işi görür.

Hava yönü de sonucu değiştirir. Havanın kökten uca doğru, yani saç pullarının yattığı yönde verilmesi parlaklığı artırır ve kabarmayı azaltır. Ters yönde kurutmak hacim verir ama teli daha çok açar. Kurutmanın son bölümünü soğuk hava ayarıyla bitirmek, şeklin sabitlenmesine yardımcı olur.

Düzleştirici ve maşada tutam kalınlığı

Kalın tutamlarla çalışmak süreyi kısaltıyor gibi görünse de sonucu bozar. Isı tutamın ortasına ulaşmadığı için aynı bölge birkaç kez işlem görür ve toplam ısı maruziyeti artar.

İnce tutamlarla tek geçiş yapmak hem daha iyi sonuç verir hem saçı daha az yorar. Cihazın plakaları arasında beklememek de önemlidir; bir noktada duraklamak o bölgede yanık ve kırılma yaratır. Hareket akıcı ve sabit hızda olmalıdır.

Isı koruyucu ürünler

Isı koruyucu spreyler ve kremler, tel yüzeyinde ince bir katman oluşturarak ısının doğrudan etkisini azaltır. Bu ürünler hasarı tamamen engellemez ama belirgin biçimde azaltır.

Doğru kullanım için ürünün saça eşit dağıtılması ve tamamen kuruması beklenmelidir. Nemli ürünün üzerine doğrudan düzleştirici uygulamak, buharlaşma nedeniyle ek hasara yol açar. Ürünü köke değil, orta boydan uçlara doğru uygulamak gerekir.

Cihaz bakımı

Fön makinesinin arkasındaki hava giriş filtresi zamanla toz ve saçla tıkanır. Tıkanan filtre cihazın ısınmasına, gücünün düşmesine ve ömrünün kısalmasına yol açar. Bu bölüm ayda bir kez temizlenmelidir.

Düzleştirici ve maşa plakalarında ise ürün kalıntısı birikir. Bu kalıntı saça yapışır ve ısıtmayı eşitsiz hale getirir. Cihaz soğukken, nemli bir bezle plakaları silmek yeterlidir. Kablonun cihazın etrafına sıkıca sarılması ise kablo içindeki telleri zamanla kırar; gevşek sarmak ya da ayrı toplamak gerekir.

İkinci el alırken bakılacaklar

İkinci el bir cihazda ilk kontrol kablodur. Kılıfında çatlak, ezilme ya da sertleşme varsa cihaz alınmamalıdır. Fiş kısmında kararma ve yanık izi de ciddi bir uyarıdır.

Cihaz çalıştırılıp birkaç dakika bekletilmelidir. Anormal ses, yanık kokusu, düzensiz ısınma ya da kesik kesik çalışma sorun işaretidir. Düzleştiricilerde plakaların yüzeyi kontrol edilmelidir; çizik ve soyulmuş kaplama saçı çeker ve zarar verir. Isı ayar düğmesinin gerçekten çalışıp çalışmadığı da denenmelidir.

Güvenlik tarafı

Bu cihazlar yüksek sıcaklığa ulaşır ve banyoda, su yakınında kullanılır. Islak elle tutmamak, küvet ve lavabo kenarında bırakmamak temel kurallardır. Kullanımdan sonra fişi çekmek, unutulma kaynaklı yangınları önler.

Sıcak cihazı doğrudan tezgâha ya da havlunun üzerine koymak da risklidir; ısıya dayanıklı bir altlık kullanmak gerekir. Çocukların ulaşabileceği yerde soğumaya bırakılan bir maşa, sık görülen yanık nedenlerinden biridir.

Kullanım sıklığını azaltmak

En etkili koruma yöntemi, cihazı daha az kullanmaktır. Her gün yapılan şekillendirme, en iyi ürünle bile birikimli hasar yaratır. Haftada birkaç gün doğal kurumaya izin vermek, saçın toparlanmasına imkân tanır.

Şekli birkaç gün korumak için gece gevşek toplamak, saten yastık kılıfı kullanmak ve saçı her gün yıkamamak yardımcı olur. Cihazın ayarını düşürmek ve sıklığı azaltmak, birkaç ay içinde tel yapısında fark edilir bir iyileşme sağlar.