Muhabbet Kuşu İçin Doğru Kafes Düzeni Nasıl Kurulur

Muhabbet kuşu, ev kuşları arasında en yaygın olanı olduğu için çoğu zaman "kolay" sayılır. Bu yanılgı, kafesi bir dolap üstüne koyup her gün yem tazelemenin yeterli olduğu düşüncesini doğurur. Oysa muhabbet kuşu sürü halinde yaşayan, gün boyu uçan, kemiren ve keşfeden bir canlıdır. Kafesin düzeni, o küçük dünyanın tamamıdır ve doğrudan kuşun ruh haline yansır.

İyi bir kafes düzeninin ölçütü, kuşun gün içinde ne kadar hareket ettiğidir. Sabahtan akşama aynı tünekte oturan bir kuş, sıkılmış bir kuştur. Tırmanan, tüneğinden tüneğine atlayan, gagasını bir şeylere sürten bir kuş ise ihtiyacı karşılanmış demektir.

Muhabbet kuşları doğal ortamlarında kalabalık gruplar halinde yaşar, gün boyu birbirleriyle ses alışverişinde bulunur ve sürekli hareket eder. Bu nedenle tek başına tutulan bir kuşun ihtiyaç duyduğu ilgi, bir arada tutulan iki kuşa kıyasla çok daha fazladır. Karar verirken evde her gün ne kadar vakit ayrılabileceğini gerçekçi biçimde hesaplamak gerekir.

Kafes seçiminde yükseklik değil genişlik

Vitrinlerde çoğunlukla ince ve uzun kafesler göze çarpar. Bu biçim insana ferah görünür ama muhabbet kuşu dikey değil yatay uçar. Bu yüzden kafes seçerken en önemli ölçü genişliktir. Kuşun kanat çırparak iki uç arasında kısa bir mesafe kat edebilmesi gerekir. Tek bir kuş için bile beklenenden büyük bir kafes almak, sonradan pişmanlık yaratmayan az sayıdaki karardan biridir.

Tel aralığı da gözden kaçan bir ayrıntıdır. Fazla geniş aralıklar kuşun başını sıkıştırmasına yol açabilir. Kafesin tabanının çekmeceli olması temizliği kolaylaştırır; her temizlikte kuşu rahatsız etmeden altlığı değiştirebilmek hem sizin hem onun lehinedir. Yuvarlak kafeslerden ise kaçınmak gerekir, çünkü köşesiz yapı kuşun kendini güvende hissedeceği bir sığınak noktası bırakmaz.

Tünekler ve zeminin düzeni

Kafeslerle birlikte gelen plastik tünekler genellikle aynı kalınlıktadır ve pürüzsüzdür. Kuş gün boyu aynı çapta bir dala bastığında ayak tabanında sürekli aynı noktaya baskı biner; zamanla nasır ve rahatsızlık gelişir. Bunun çözümü basittir: farklı kalınlıklarda, doğal ve işlenmemiş dallar kullanmak. Meyve ağaçlarının budanmış, ilaçsız dalları bu iş için idealdir. Yıkanıp kurutulduktan sonra kafese çapraz biçimde yerleştirilebilir.

Tünekleri yerleştirirken üst üste gelmemelerine dikkat edilmelidir; aksi halde alttaki tünek sürekli kirlenir. Yem ve su kaplarının da bir tüneğin tam altında kalmaması gerekir. Zemine gazete veya özel altlık serilebilir, ancak zemine kum döküp kuşun orada dolaşmasını beklemek yerine, kalsiyum ihtiyacını mürekkep balığı kemiği gibi ayrı bir kaynaktan karşılamak daha sağlıklıdır.

Beslenme, oyuncak ve uyku

Yalnızca karışık tohumla beslenen muhabbet kuşları, kabın içindeki en yağlı taneleri seçip kalanını bırakma eğilimindedir. Bu da tek yönlü bir beslenmeye yol açar. Tohumun yanına düzenli olarak taze yeşillik, havuç rendesi ve mevsim meyvelerinden küçük parçalar eklemek dengeyi kurar. Verilen tazeler birkaç saat içinde alınmalı, bozulmaya bırakılmamalıdır. Avokado, çikolata ve tuzlu yiyecekler kesinlikle verilmez.

Oyuncak konusunda ise az ama değişken olan kazanır. Kafesi tıka basa doldurmak uçacak alanı yok eder. Bunun yerine iki üç oyuncağı haftada bir değiştirmek, kuş için sürekli yeni bir ortam yaratır. Kemirilebilen doğal malzemeler, merdivenler ve içine yem saklanabilen basit düzenekler ilgiyi canlı tutar. Aynada uzun süre bırakılan kuşların ise yansımayı eş sanıp takıntılı davranışlar geliştirebildiği bilinir.

Kafesin evdeki yeri

Kafesin nereye konduğu, içindeki düzen kadar belirleyicidir. Kuşlar sosyaldir; evin kimsenin uğramadığı bir odasında tutulan bir muhabbet kuşu yalnızlaşır. Buna karşılık televizyonun tam yanı ya da mutfak tezgâhının bitişiği de doğru değildir. Mutfakta özellikle yapışmaz tencerelerin yüksek ısıda saldığı dumanlar kuşlar için ölümcüldür.

İdeal yer, ailenin vakit geçirdiği bir odanın duvara yaslanmış, cereyan almayan bir köşesidir. Kafesin bir tarafının duvara dayalı olması kuşa güven verir. Akşamları on ila on iki saatlik karanlık ve sessiz bir uyku dönemi sağlamak, sabahları daha canlı ve daha az huysuz bir kuşla karşılaşmanın en kolay yoludur. Üzerine örtülen ince bir örtü, bu düzeni kurmanın pratik bir yoludur.

Kafes ne kadar iyi düzenlenirse düzenlensin, günün belirli saatlerinde kapının açılması ve kuşun güvenli bir odada serbest zaman geçirmesi büyük fark yaratır. Bu serbest dönemlerde pencerelerin kapalı, aynaların örtülü ve tencerelerin ocaktan uzak olması gerekir. Düzenli olarak dışarı çıkabilen bir kuş, kafesini bir hapishane değil kendi yuvası olarak görmeye başlar ve çağrıldığında dönmeyi öğrenir.